Số tổng hay bình quân đầu người: chọn đúng mẫu số khi so kinh tế hai tỉnh
Vì sao so tổng giá trị kinh tế của hai tỉnh dễ dẫn tới kết luận sai, khi nào chia cho dân số, khi nào chia cho lao động, diện tích hay số hộ.
Vì sao so tổng giá trị kinh tế của hai tỉnh dễ dẫn tới kết luận sai, khi nào chia cho dân số, khi nào chia cho lao động, diện tích hay số hộ.
Danh sách kiểm sáu điểm trước khi so số liệu hai tỉnh: năm, kỳ báo cáo, số sơ bộ hay chính thức, định nghĩa chỉ số, loại giá, ranh giới hành chính.
Tăng trưởng từ nền thấp, tỉ lệ dao động mạnh ở tỉnh nhỏ, một dự án làm thay đổi cả tỉnh: cách đọc phần trăm khi hai tỉnh chênh nhau nhiều về quy mô.
Muốn so tỉnh mới gộp từ hai, ba tỉnh cũ với tỉnh khác: cách ghép số tổng, tính lại bình quân có trọng số, xử lý tỉ lệ và tốc độ tăng trưởng cho đúng.
Hai tỉnh cùng mức thu nhập trung bình có thể rất khác nhau bên trong: cách đọc trung vị, khoảng cách thành thị – nông thôn, vùng núi – đồng bằng khi so tỉnh.
Tỉnh giáp thành phố lớn có lao động đi về hằng ngày, nhà máy dời ra, dân thành phố mua nhà: vì sao so chỉ số với thành phố trung tâm cần cách đọc riêng.
Năm kiểu biểu đồ so sánh tỉnh hay gây hiểu sai: trục tung không bắt đầu từ 0, bản đồ tô màu theo số tổng, hai trục tung, thanh xếp hạng và đường tăng trưởng.
Tỉnh đi sau tăng nhanh hơn mà khoảng cách tính bằng tiền vẫn nới rộng: cách đọc chênh lệch tuyệt đối, tỉ số giữa hai tỉnh và số năm cần để bắt kịp.
Khung bảng một trang để so hai tỉnh: chọn dòng chỉ số, các cột năm – nguồn – đơn vị, ô ghi chú lệch, ô kết luận, và cách nhờ AI rà bảng không bịa số.
Khung sáu bước để so sánh kinh tế, mức sống hai tỉnh: đặt câu hỏi, chọn chỉ số, chuẩn hoá, kiểm nguồn, nhìn bên trong tỉnh và viết kết luận có giới hạn.